Veelgestelde vragen over warmtepompen

De warmtepomp is de verwarmingstechnologie van de toekomst. Met zo’n installatie verwarm je energiezuinig, duurzaam én zonder fossiele brandstoffen. Overweeg je ook om een warmtepomp te plaatsen? Op deze pagina vind je een overzicht met de meestgestelde vragen over warmtepompen. Zo vind je snel de info die je zoekt!

Algemene vragen

Je hoort de term ‘warmtepomp’ meer en meer vallen. Maar wat is zo’n installatie nu precies? En wat zijn de voordelen en nadelen? Een overzicht met veelgestelde vragen:

- Wat is een warmtepomp?
  
  Een warmtepomp is een innovatieve verwarmingstechnologie die tot 80% van zijn geproduceerde warmte onttrekt aan een omgevingsbron: de buitenlucht, de aardbodem of het grondwater. Voor de overige 20% heeft zo’n systeem elektriciteit nodig. Door deze werking is een warmtepomp energiezuiniger, duurzamer en ecologischer dan een cv-ketel.
- Wat zijn de voordelen van een warmtepomp?
  
  De energiezuinige en ecologische werking is ongetwijfeld de grootste troef van een warmtepomp. Maar daarnaast zijn er uiteraard nog voordelen: zo kan je met een warmtepomp ook je woning koelen, vergt zo’n systeem minder onderhoud dan een cv-ketel, zijn er meerdere financiële voordelen om de aanschafkosten te drukken, …
- Wat is het grootste nadeel van een warmtepomp?
  
  Voor veel mensen is het grootste nadeel van een warmtepomp allicht de prijs. Zo’n installatie kost inderdaad meer dan een nieuwe gascondensatieketel. Daarnaast is een warmtepomp ook niet geschikt voor elke woning. Voor een optimaal rendement is het belangrijk dat je huis of appartement goed geïsoleerd is.
- Hoe vaak is een warmtepomp onderhoud nodig?
  
  Een warmtepomp onderhoud is niet wettelijk verplicht in België. Toch is het sterk aangeraden om zo’n systeem minstens tweejaarlijks te laten nakijken. Zo ben je zeker van een optimale werking en rendement, een langere levensduur, geen technische problemen, …
- Is een warmtepomp hetzelfde als een airco?
  
  Als het gaat om een lucht-lucht warmtepomp wel. Deze installaties zijn in feite gewoon synoniemen van elkaar. Het gaat om systemen waarmee je zowel actief je woning kan koelen als verwarmen. Maar er zijn natuurlijk nog soorten warmtepompen: een lucht-water warmtepomp of een geothermische warmtepomp zijn dan weer niet hetzelfde als een airco.
- Waar kan ik een warmtepomp kopen?
  
  Een warmtepomp koop je niet zomaar zelf online of in een doe-het-zelfwinkel. Zo’n systeem laat je installeren door een installateur met een certificaat van bekwaamheid (RESCert). Alleen zo kom je ook in aanmerking voor een warmtepomp premie.
  
  Op zoek naar zo’n erkende installateur actief in je buurt? Die vind je snel en eenvoudig via onze gratis offerteservice!
- Heb ik een vergunning nodig voor een warmtepomp?
  
  Doorgaans heb je voor een warmtepomp geen vergunning nodig, met uitzondering van geothermische warmtepompen. Sinds 2024 is de regelgeving in Vlaanderen zelfs nog versoepeld: nu heb je ook geen vergunning meer nodig voor een buitenunit in je voortuin. Dat was eerder al zo voor een buitenunit in je zij- of achtertuin of op je zij- of achtergevel.

Prijs & rendement

Je hoort soms dat een warmtepomp momenteel nog niet rendabel is. Maar hoe zit dat nu juist? Enkele veelgestelde vragen over de kosten en de rendabiliteit van zo’n systeem:

- Wat kost een warmtepomp?
  
  De prijs van een warmtepomp hangt vooral af van het type. Een lucht-lucht warmtepomp laat je al plaatsen voor 3.500 à 4.000 euro. Maar voor een geothermische warmtepomp kunnen die kosten oplopen tot wel 20.000 à 30.000 euro.
  
  Benieuwd welke warmtepomp voor jou het best is en hoeveel dat kost? Vergelijk dan zeker de adviezen en prijzen van meerdere installateurs actief in je buurt via onze offerteservice!
- Hoeveel verbruikt een warmtepomp?
  
  Dat hangt vooral af van het rendement of de COP (Coefficient of Performance). Die waarde drukt uit hoeveel kWh aan warmte een warmtepomp produceert met 1 kWh aan elektriciteit.
  
  Heeft een warmtepomp bv. een COP van 3? Dan produceert dat systeem 3 kWh aan warmte met 1 kWh aan elektriciteit. Een voorbeeld: stel dat je als gezin jaarlijks 15.000 kWh aan verwarming en sanitair verbruikt met een warmtepomp met een COP van 3. Dan komt het verbruik van je warmtepomp neer op 5.000 kWh per jaar (15.000 kWh / 3).
- Is een warmtepomp rendabel of niet?
  
  Ja, een warmtepomp is rendabel. Alleen hangt die rendabiliteit sterk af van meerdere factoren. Een warmtepomp is vooral rendabel als je woning goed geïsoleerd is, als je zonnepanelen en een thuisbatterij hebt, …
  
  De verwachting is dat warmtepompen in de nabije toekomst alleen maar rendabeler zullen worden. De prijzen voor deze installaties blijven namelijk dalen, er komt een taxshift van elektriciteit naar fossiele brandstoffen, …
- Hoe lang gaat een warmtepomp mee?
  
  Gemiddeld gaat een warmtepomp makkelijk 15 à 20 jaar mee. Is je systeem geïnstalleerd door een erkende installateur en laat je je warmtepomp om de 2 jaar nakijken? Dan kan je die levensduur van je warmtepomp zelfs nog behoorlijk verlengen.
- Wat is goedkoper: stoken op gas of met een warmtepomp?
  
  Dat hangt van je situatie af. Woon je in een goed geïsoleerde woning? Dan is verwarmen met een warmtepomp voordeliger dan met een gasketel, ongeacht je energiecontract. Alleen liggen de aanschafkosten van een warmtepomp voorlopig nog hoger in vergelijking met een gasketel.
  
  Is je woning dan weer onvoldoende geïsoleerd en verwarm je nog met gewone radiatoren? Dan is stoken op gas duidelijk goedkoper.
- Heeft een warmtepomp zin zonder zonnepanelen?
  
  Ja, ook zonder zonnepanelen heeft een warmtepomp zeker zin. Een goede isolatie van je woning is veel belangrijker voor een warmtepomp dan zonnepanelen. Vooral omdat zonnepanelen veel minder stroom produceren in de winter (de periode waarin de warmtepomp het meest verbruikt).
  
  Uiteraard blijft de combinatie van een warmtepomp met zonnepanelen een goed idee. In de lente, zomer en herfst krikken die panelen het rendement van een warmtepomp wél aardig op.
- Heb ik recht op premies voor een warmtepomp?
  
  Absoluut, de overheden in België willen de plaatsing van warmtepompen stimuleren. Daarom krijg je sowieso een Mijn VerbouwPremie na de installatie, ongeacht je inkomenscategorie. Bovendien geldt er ook een verlaagd btw-tarief van 6% op warmtepompen, ook bij recente woningen (jonger dan 10 jaar).

Soorten warmtepompen

De ene warmtepomp is de andere niet. De werking, de installatie, … verschillen behoorlijk naargelang het type. Enkele veelgestelde vragen over de verschillende soorten warmtepompen:

- Welke soorten warmtepompen bestaan er?
  
  In het algemeen is er een onderscheid tussen 3 soorten warmtepompen, afhankelijk van hun werking:
  
  – Lucht warmtepompen: deze halen hun energie uit de buitenlucht en geven de warmte af aan je cv-water of aan de lucht in je woning.
  
  – Geothermische warmtepompen: deze halen hun energie uit de aardbodem of het grondwater en geven de warmte af aan je cv-water.
  
  – Hybride warmtepompen: hier gaat het om een combinatie van een lucht-water warmtepomp met een gascondensatieketel.
- Welke warmtepomp moet ik kiezen?
  
  Dat hangt van je situatie af. Bij nieuwbouw of een ingrijpende energetische renovatie (IER) moet je kiezen voor een volledig elektrische warmtepomp (geothermisch, lucht-water of lucht-lucht). Bij een gewone renovatie (zonder bouwaanvraag) is ook een hybride warmtepomp (combinatie met gasketel) een mogelijkheid.
- Wat is een lucht warmtepomp?
  
  De term verraadt het al: een lucht warmtepomp haalt zijn energie grotendeels uit de buitenlucht. Hoe zo’n systeem die warmte afgeeft aan je woning verschilt per type: ofwel aan je cv-water voor je radiatoren of vloerverwarming (lucht-water), ofwel aan de lucht in je woning (lucht-lucht).
- Wat is een geothermische warmtepomp?
  
  Een geothermische warmtepomp haalt zijn warmte grotendeels uit de aardbodem of uit het grondwater. Deze systemen zijn duurder dan lucht warmtepompen en ze zijn vooral geschikt voor nieuwbouw of ingrijpende renovaties. Daar staat tegenover dat geothermische warmtepompen het beste rendement halen vanwege de constante temperatuur van de aardwarmte.
- Wat is een hybride warmtepomp?
  
  Dit is een combinatie van een lucht-water warmtepomp en een gascondensatieketel. Meestal gebruikt dit slimme systeem de warmtepomp om je woning en je sanitair water te verwarmen. En daalt het rendement van de warmtepomp, bv. door erg lage buitentemperaturen? Dan springt de condensatieketel bij.
- Wat is een warmtepompboiler?
  
  Met een warmtepompboiler verwarm je niet je woning, maar wel je sanitair water op een energiezuinige en ecologische manier. Het systeem haalt zijn warmte grotendeels uit de omgevingslucht of de afgevoerde ventilatielucht. Daardoor verbruikt zo’n warmtepompboiler tot 3 keer minder energie dan een gewone elektrische boiler.
- Wat is de beste warmtepomp?
  
  Er is niet zoiets als ‘dé beste warmtepomp‘. Alles hangt af van jouw specifieke situatie. Gaat het om nieuwbouw of renovatie? Wat is je budget? Hoe goed is je woning geïsoleerd? Wil je ook je warmtepomp als airco gebruiken?
  
  TIP: vraag zeker advies aan meerdere erkende installateurs voor je een definitieve keuze maakt. Zo ben je zeker van een weloverwogen en prijsbewuste beslissing. Ontvang nu gratis advies op maat!

Installatie & werking

Hoe ‘verpompt’ zo’n systeem nu warmte van buiten naar binnen? En hoe haalt een warmtepomp nu warmte uit een omgevingsbron? Een overzicht met meest gestelde vragen over de werking en plaatsing van zo’n systeem:

- Hoe werkt een warmtepomp?
  
  Het gaat om een proces van verdampen en condenseren. Warmtepompen werken met een koelvloeistof die al verdampt op een lage temperatuur, waardoor die vloeistof warmte opneemt. Een compressor drukt die damp samen, waardoor de temperatuur verder stijgt.
  
  Daarna komt de damp in een condensor terecht. Bij dat condenseren geeft de damp zijn warmte af en kan de cyclus van warmte opnemen (verdampen) en warmte afgeven (condenseren) opnieuw beginnen.
- Hoe werkt een lucht-water warmtepomp?
  
  Een lucht-water warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht via een koelvloeistof die op lage temperatuur verdampt. Een compressor perst die damp samen, waarna die damp door te condenseren zijn warmte afgeeft aan je cv-water (voor radiatoren of vloerverwarming).
- Hoe werkt een lucht-lucht warmtepomp?
  
  Een lucht-lucht warmtepomp werkt eigenlijk op dezelfde manier als een lucht-water warmtepomp. Het verschil zit enkel in de afgifte van de warmte. Een lucht-water variant geeft de opgewekte warmte af aan het cv-water en een lucht-lucht warmtepomp geeft die warmte af aan de lucht in je woning via 1 of meerdere binnenunits. Bovendien kan je die werking ook omdraaien en fungeert zo’n warmtepomp als airco.
- Hoe werkt een geothermische warmtepomp?
  
  Een geothermische warmtepomp onttrekt warmte aan de aardbodem met een horizontaal netwerk van buizen of met buizen in een verticale lus. Met een koelvloeistof neemt het systeem warmte uit de bodem op, waarna de warmtepomp die warmte afgeeft aan het cv-water.
- Hoe werkt een warmtepomp met vloerverwarming?
  
  Een warmtepomp is ideaal in combinatie met vloerverwarming. Waarom? Omdat beide systemen optimaal werken met een lagere watertemperatuur. Vloerverwarming vergt slechts een lage temperatuur van zo’n 35°C. Daardoor moet de warmtepomp minder hard werken om je cv-water te verwarmen en daalt je energieverbruik nog meer.
- Hoe werkt een warmtepomp in de winter?
  
  Warmtepompen werken met een speciale koelvloeistof die zelfs bij heel lage temperaturen kan verdampen. Zo neemt een warmtepomp warmte uit de buitenlucht of de aardbodem op, zelfs als het buiten erg koud is. Alleen moet het systeem dan harder werken, net zoals een koelkast die in een warme omgeving staat.
- Wie mag een warmtepomp installeren?
  
  Alleen een erkende installateur met een certificaat van bekwaamheid (RESCert). Die lijst vind je terug op de site van de Vlaamse overheid. Enkel als je zo’n erkende vakspecialist inschakelt, maak je aanspraak op de Mijn VerbouwPremie voor je warmtepomp.
- Hoe een warmtepomp installeren?
  
  Eerst laat je een erkende installateur bij jou langskomen om je situatie te bekijken. Die planningsfase is essentieel om het juiste type warmtepomp met het juiste vermogen te kiezen. Voor de installatie zelf is er vooral een verschil tussen een warmtepomp met buitenunit (split) of zonder buitenunit (monoblock). Daarnaast zijn de werken bij een geothermische warmtepomp veel complexer dan bij een lucht warmtepomp.

Toepassingen

Een warmtepomp bij nieuwbouw is niet hetzelfde als een warmtepomp bij een renovatie. Hoe zit het nu met de toepassingen voor zo’n installatie? Enkele veelgestelde vragen op een rij:

- Is een warmtepomp verplicht bij nieuwbouw?
  
  Ja, sinds 2025 is een aardgasaansluiting bij nieuwbouw niet meer mogelijk. Kortom, je bent verplicht om te kiezen voor een volledig elektrische warmtepomp. Ook bij een ingrijpende energetische renovatie (met bouwaanvraag) moet je kiezen voor zo’n full electric warmtepomp.
- Welke warmtepomp moet ik kiezen bij een renovatie?
  
  Dat hangt vooral van de isolatiegraad van je woning af na de renovatie. Bij een matig geïsoleerde woning is een hybride warmtepomp de beste keuze. Is je woning goed geïsoleerd? Dan kies je beter voor een volledig elektrische lucht-water warmtepomp. En wil je de warmtepomp ook als airco gebruiken in de lente en de zomer? Dan moet je kiezen voor de lucht-lucht variant.
- Welke warmtepomp heb ik nodig voor een zwembad?
  
  Een geothermische warmtepomp is theoretisch mogelijk, maar in de meeste gevallen gaat het om een aparte lucht-water warmtepomp bij zwembaden. Zo’n systeem kost gemiddeld € 1.000 à 3.500 (excl. btw, incl. plaatsing) en maakt deel uit van de totale factuur van je zwembadbouwer.
- Kan ik met een warmtepomp ook mijn woning koelen?
  
  Zeker. Een lucht-lucht warmtepomp is zelfs gewoon een synoniem voor een split airco. Maar ook met een geothermische of lucht-water warmtepomp kan je je woning koelen door koud water door je cv-leidingen te laten lopen.
- Wat is een warmtepomp droogkast?
  
  Een warmtepomp droogkast werkt niet met een verwarmingselement, maar volgens het principe van een warmtepomp. Dus met een koelmiddel dat eerst verdampt en dan condenseert om zo warmte af te geven. Zo’n toestel is iets duurder en droogt minder snel, maar is wel een stuk energiezuiniger dan een standaard droogkast.
- Kies ik voor een warmtepomp met radiatoren of vloerverwarming?
  
  Dat hangt van jouw renovatieplannen af. Gaat het om een grotere renovatie en breek je ook je vloer open? Dan is het logisch om ook vloerverwarming te leggen. Vermijd je die breekwerken liever? Dan kan je ook je oude radiatoren laten vervangen door lage temperatuur radiatoren.