Is een warmtepomp verplicht?

Bijgestuurde klimaatplannen, stijgende gasprijzen…: het is allemaal nieuws dat de urgentie van onze energietransitie bekrachtigt. De overheid zet dan ook steeds meer in op hernieuwbare energie. Daarbij speelt ook de warmtepomp een hoofdrol. Wanneer is die officieel verplicht in Vlaanderen? En in welke situaties is het niet meer toegestaan om een andere optie te kiezen? We zetten het voor je op een rij.

De huidige wetgeving in een notendop…

Door de doelstellingen in het Vlaams Energie- & klimaatplan 2021-2030 gelden de volgende maatregelen:

• Elektrische warmtepomp verplicht bij nieuwbouw: bij nieuwbouw is het verplicht om een volledig elektrische (all electric) warmtepomp te plaatsen. Zo’n systeem is een alternatief voor een verwarmingsinstallatie op fossiele brandstoffen omdat je sowieso een bepaald E-peil moet behalen in nieuwbouwprojecten.
• Renovatieverplichting bij residentiële gebouwen: koop je een woning met een slecht EPC label (E of F), dan moet je deze woning binnen de 6 jaar na aankoop ten minste renoveren tot label D. Hybride en elektrische warmtepompen passen binnen deze doelstelling.

Benieuwd of een warmtepomp voor jou een goede investering is? Neem dan contact op met een installateur uit jouw regio. Die adviseert je uitgebreid over de mogelijkheden en onderzoekt de haalbaarheid van je project. Ontvang advies over een warmtepomp op maat van jouw woning.

Wanneer is een warmtepomp verplicht?

Ongetwijfeld zit je met bepaalde vragen omtrent deze maatregelen. Wanneer moet je nu een warmtepomp plaatsen en wanneer geldt deze verplichting niet? We bespreken hieronder de mogelijkheden die je hebt bij het verbouwen van een bestaande woning en bij een nieuwbouwwoning.

SITUATIE 1: Ik verbouw een bestaande woning…

Kocht je onlangs een bestaande woning met een slecht EPC-label? Dan heb je ongetwijfeld van de renovatieverplichting gehoord. Binnen de 6 jaar na aankoop moet je minimaal een EPC label D halen. In dit geval moet je o.a. rekening houden met de energieprestatieregeling (EPB) voor renovatie en nieuwbouw. We vatten deze hieronder kort voor je samen:

⇒ Gewone renovatie

Wil je je woning renoveren? Dan moet je renovatie voldoen aan enkele minimale EPB-eisen. Die zijn er ook voor werken aan een verwarmingsinstallatie. Welke werken vallen onder een ‘gewone’ renovatie?

• Plaatsen van een nieuwe verwarmingsinstallatie
• Vervangen van huidige cv-installatie
• Verplaatsen of uitbreiden van je huidige cv-installatie

Ben ik verplicht om in dit geval voor een warmtepomp te kiezen?

Neen. Bij een gewone renovatie kan je kiezen uit een condensatieketel, een biomassaketel of een (hybride) warmtepomp. Afhankelijk van het type installatie moet die beschikken over een minimaal rendement, een bepaalde seizoensfactor (bij warmtepompen) of een maximaal te installeren vermogen. Let op: kies je voor een condensatieketel en ligt er een aardgasaansluiting in je straat? Dan is het verboden om een nieuwe stookolieketel te plaatsen!

Meer weten? Laat je adviseren door een ervaren installateur. Die is op de hoogte van alle regels en eisen. Ontvang professioneel advies van een expert in jouw regio.

⇒ Ingrijpende Energetische Renovatie (IER)

De IER-regelgeving is een stuk strenger. Je voert namelijk maar een IER uit wanneer je al je technische installaties vervangt die instaan voor het verwarmen (en eventueel koelen) van je woning en je sanitair water. Wat wil dat precies zeggen?

• Je investeert in een nieuwe, energiezuinige verwarmingsinstallatie.
• Met de ingrepen behaal je de verplichte E-peil doelstelling: E60.

BELANGRIJK: je bent bij een IER niet verplicht om je leidingen of verwarmingstoestellen (zoals je radiatoren) te vervangen. Wel moet je sowieso de verwarmingsketel vernieuwen.

Ben ik verplicht om in dit geval voor een warmtepomp te kiezen?

Neen. Ga je resoluut voor een IER-renovatie? Dan moet je o.a. investeren in een duurzame verwarmingsinstallatie als je wil voldoen aan de huidige EPB-eisen. Warmtepompen komen in aanmerking, maar je kan ook kiezen voor een zonneboilercombi.

Meer weten? Een installateur adviseert je graag over de verschillende verplichtingen bij het uitvoeren van een Ingrijpende Energetische Renovatie en informeert je over de mogelijkheden. Kom in contact met een professional actief in je regio.

SITUATIE 2: Ik ga bouwen of investeer in een nieuwbouwproject…

Nieuwbouwwoningen bieden veel meer mogelijkheden wat betreft de verwarmingsinstallatie en energievoorzieningen. Daarom moeten ze voldoen aan de strengste EPB-normen:

• Nieuwbouwwoningen (bouwaanvraag sinds 2022) behalen minimaal het S-peil S28 en een E-peil van E30.
• Sinds 2025 ben je verplicht om te verwarmen met een elektrische warmtepomp bij nieuwbouwwoningen.

Daarnaast beschikken nieuwbouwwoningen ook over een kwalitatieve isolatieschil, ventilatievoorzieningen, zonnepanelen… Elementen die warmtepompen nog rendabeler maken.

Ben ik verplicht om in dit geval voor een warmtepomp te kiezen?

Ja. Bij een nieuwbouwproject heb je geen andere mogelijkheid meer dan te kiezen voor een elektrische warmtepomp. Heb je ook zonnepanelen? Dan is dit nog interessanter. Zo vormen deze installaties samen een duurzame kring. Op deze manier kan jij zorgeloos en milieuvriendelijk je woning verwarmen.

Meer weten? Een warmtepompexpert vertelt je graag meer over de verschillende mogelijkheden en kan je warmtepomp snel & correct installeren. Kom in contact met warmtepomp installateurs in de buurt.

Lees onder de afbeelding verder over verschillende warmtepompen & hun prijzen:

Welke warmtepomp is toegestaan?

Ga je bouwen of verbouwen? En wil je een toekomstgerichte investering doen? Kies dan voor een warmtepomp. In bepaalde situaties moet je ten minste investeren in een hybride installatie, maar wil je een nog duurzamere keuze maken? Dan vind je hieronder alvast de mogelijkheden terug:

1. Hybride warmtepomp

Dit slimme systeem combineert een warmtepomp met een condensatieketel. Daarom is bij een renovatie de stap naar een hybride installatie snel gemaakt. Je kan deze warmtepomp namelijk makkelijk aansluiten op je bestaande leidingen en radiatoren. In het systeem zit een controlemechanisme dat nagaat welke optie de zuinigste is: elektriciteit of gas/stookolie. Bovendien werkt een hybride warmtepomp ook goed bij matig geïsoleerde woningen.

Prijs: € 8.000 à 15.000 (excl. btw en incl. plaatsing). Vergelijk vrijblijvend offertes op maat.

2. Lucht-water warmtepomp

Wil je je bestaande cv-installatie vervangen? Heb je nog geen centrale verwarming en zoek je een duurzaam, aardgasvrij alternatief? Of is het praktisch niet mogelijk of te duur om grondboringen uit te voeren? Dan is een lucht-water warmtepomp een prima alternatief! Deze systemen halen hun energie uit de buitenlucht en verwarmen zo het water van je cv en je sanitaire voorzieningen.

Prijs: € 5.000 à 9.000 (excl. btw en incl. plaatsing). Vergelijk vrijblijvend offertes op maat.

3. Geothermische warmtepomp

Bouw je een nieuwe woning? En heb je voldoende plaats om grondboringen uit te voeren? Dan is een geothermische warmtepomp de meest rendabele keuze. Het systeem haalt de warmte uit de bodem of uit grondwater door middel van een horizontaal of een verticaal captatienet. Welk soort geothermie er bij jou mogelijk is, hangt af van de beschikbare grondoppervlakte.

Prijs: 20.000 à 30.000 (excl. btw en incl. plaatsing). Vergelijk vrijblijvend offertes op maat.

… en wat met een lucht-lucht warmtepomp?

Lucht-lucht warmtepompen halen eveneens warmte uit de omgevingslucht en kunnen je woning zowel verwarmen als verkoelen. Maar het is vanwege z’n beperkte debiet weinig geschikt als hoofdverwarming (behalve in kleine, optimaal geïsoleerde woningen). Bovendien kan je er geen sanitair water mee verwarmen, daarvoor moet je nog een aparte warmtepompboiler of zonneboiler aanschaffen.

TIP: bij kleinschalige renovaties in matig geïsoleerde woningen zijn lucht-lucht warmtepompen wel interessant als bijverwarming. Een installateur inspecteert je woning en geeft je op basis daarvan advies over jouw mogelijkheden. Ontvang advies op maat.

Prijs van een warmtepomp

De prijs voor een warmtepomp is onlosmakelijk verbonden met het type warmtepomp. Voor een warmtepomp als cv-installatie betaal je gemiddeld tussen de € 4.000 à 30.000 (excl. btw & incl. plaatsing). Andere kostenbepalers zijn het vermogen en de plaatsingskosten. Dat eerste berekent een expert op basis van de bewoonbare oppervlakte, de grootte van je gezin, het isolatieniveau van je woning… Een overzicht:

LET OP: de bovenstaande prijzen zijn ook afhankelijk van installateur tot installateur. Ontvang je graag een totaalprijs op maat voor een warmtepomp? En wil je graag diverse adviezen, modellen, merken… vergelijken? Neem contact op met installateurs actief in je regio.

BELANGRIJK: verhoogde premiebedragen voor warmtepompen!

Een warmtepomp plaatsen is niet goedkoop. Daarom reikt de overheid een premie uit voor warmtepompen. Je kan al je aanvragen op één adres indienen: het online loket van de Mijn VerbouwPremie. Op voorwaarde dat je samenwerkt met een gecertificeerd vakspecialist! Lees hier meer over de verschillende warmtepomppremies.

Kom ik in aanmerking voor een warmtepomp premie? Een installateur vertelt je er graag meer over. Vind en vergelijk warmtepomp installateurs in jouw buurt.

CONCLUSIE: toekomstbestendig (ver)bouwen = warmtepomp!

Een warmtepomp is momenteel enkel verplicht bij nieuwbouwwoningen. Dat betekent niet dat je er niet goed aan doet om sowieso te kiezen voor een warmtepomp wanneer je je cv-ketel wil vervangen. Deze duurzame installatie maakt namelijk ongetwijfeld deel uit van de energiemix van de toekomst, in combinatie met lage temperatuur verwarming, zonnepanelen, een zonneboiler…

Warmtepomp laten plaatsen? Een installateur kan je adviseren over de beste soort warmtepomp voor jouw woning en zorgt voor een correcte plaatsing. Vind en vergelijk installateurs via onderstaand formulier: